Η Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας μάς υπενθυμίζει κάτι βαθιά ανθρώπινο και ουσιαστικό: ότι η οικογένεια αποτελεί το πρώτο και σημαντικότερο πλαίσιο μέσα στο οποίο ένα παιδί μαθαίνει να αγαπά, να εμπιστεύεται, να εκφράζεται και να μεγαλώνει.
Από την πρώτη στιγμή της ζωής του, το παιδί δεν έχει ανάγκη από «τέλειους» γονείς. Έχει ανάγκη από γονείς διαθέσιμους συναισθηματικά. Από ανθρώπους που θα το κοιτάξουν με ζεστασιά, θα προσπαθήσουν να το κατανοήσουν, θα αντέξουν τις δυσκολίες του και θα παραμείνουν δίπλα του ακόμα και στις πιο απαιτητικές στιγμές.
Στην καθημερινότητά μας, μέσα από την εργασία μας, έχουμε την ευκαιρία να βλέπουμε καθημερινά τη δύναμη που μπορεί να έχει η οικογένεια στην εξέλιξη ενός παιδιού. Πίσω από κάθε μικρό ή μεγάλο βήμα, πίσω από κάθε πρόοδο, πίσω από κάθε δυσκολία που ξεπερνιέται, συνήθως υπάρχει ένας γονιός που προσπαθεί αθόρυβα, που αγωνιά, που κουράζεται, που επιμένει, που συνεχίζει.
Οι γονείς συχνά κουβαλούν ενοχές, φόβους και αμφιβολίες. Αναρωτιούνται αν κάνουν αρκετά, αν ανταποκρίνονται σωστά, αν θα μπορούσαν να είχαν χειριστεί κάποια πράγματα διαφορετικά. Όμως η ψυχική ανάπτυξη των παιδιών δεν βασίζεται στην τελειότητα. Βασίζεται στη σύνδεση, στη συνέπεια, στην αποδοχή και στην αίσθηση ασφάλειας που χτίζεται μέσα από τις καθημερινές στιγμές.
Ένα παιδί ανθίζει όταν νιώθει ότι ανήκει. Όταν αισθάνεται πως η οικογένειά του αποτελεί ένα ασφαλές μέρος, όπου μπορεί να εκφράσει τα συναισθήματά του χωρίς φόβο, να κάνει λάθη χωρίς να χάνει την αγάπη των δικών του ανθρώπων και να επιστρέφει πάντα σε μια σχέση που το χωρά όπως είναι.
Ιδιαίτερα στις οικογένειες που μεγαλώνουν παιδιά με αναπτυξιακές, συναισθηματικές ή μαθησιακές δυσκολίες, η καθημερινότητα μπορεί να γίνει απαιτητική και ψυχικά φορτισμένη. Παρ’ όλα αυτά, μέσα σε αυτές τις οικογένειες συναντάμε συχνά τεράστια αποθέματα δύναμης, υπομονής και αγάπης. Μικρές καθημερινές νίκες που ίσως περνούν απαρατήρητες στους άλλους, αλλά για τους ίδιους τους γονείς έχουν τεράστια αξία.
Η οικογένεια δεν είναι μόνο οι κανόνες, οι υποχρεώσεις και η οργάνωση της καθημερινότητας. Είναι οι αγκαλιές μετά από μια δύσκολη μέρα. Είναι το «σε καταλαβαίνω». Είναι το «είμαι εδώ». Είναι η δυνατότητα να παραμένουμε συνδεδεμένοι ακόμα και όταν υπάρχουν εντάσεις, δυσκολίες ή κούραση.
Αυτή την Παγκόσμια Ημέρα Οικογένειας αξίζει να θυμηθούμε πως τα παιδιά δεν θα θυμούνται μόνο τι τους μάθαμε, αλλά κυρίως πώς τα κάναμε να νιώθουν. Και πολλές φορές, η μεγαλύτερη θεραπευτική δύναμη για ένα παιδί βρίσκεται ακριβώς εκεί: στη ζεστασιά, στη σταθερότητα και στη συναισθηματική ασφάλεια που προσφέρει η οικογένεια.
Μια μεγάλη αγκαλιά σε όλες τις οικογένειες και ιδιαίτερα στους γονείς που, καθημερινά, προσπαθούν με αγάπη, αντοχή και αφοσίωση να στηρίξουν τα παιδιά τους. Γιατί ακόμα και τις μέρες που νιώθουν ότι δεν κάνουν αρκετά, για τα παιδιά τους είναι ήδη ένας ολόκληρος κόσμος.
Δημητρίου Μαρία
Ψυχολόγος MSc